Programma 6: Lansingerland ontwikkelt

Lasten (€ 1.745.000 voordeel)

Interne doorbelastingen (€ 1.540.000 voordeel)
In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025. In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025. Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026. Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast.

Areaaluitbreiding (€ 40.000 voordeel) 
Een deel van de areaaluitbreiding is lager uitgevallen dan vooraf begroot, wat resulteert in een voordeel van € 40.000 in 2025. 

Overige afwijkingen (€ 165.000 voordeel) 
Het verschil van € 165.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 170.000 voordeel)

Subsidie realisatiestimulans (€ 1.526.000 voordeel) 
De Rijksoverheid heeft een regeling gemaakt om betaalbare woningen te realiseren. De Rijksoverheid heeft hier een Specifieke Uitkering van gemaakt met het doel de realisatie van betaalbare woningen.
Gemeenten krijgen een vaste bijdrage van circa € 7.000,- (inclusief btw) voor elke betaalbare woning waarvan zij de start van de bouw registreren. De subsidieregeling is begin november definitief gepubliceerd in de Staatscourant. Aansluitend zijn de bijbehorende website en uitvoeringsdocumentatie geactualiseerd. Omdat de regeling pas laat in 2025 definitief is geworden, kon deze niet meer worden meegenomen in de slotwijziging 2025.

Structuur- en bestemmingplannen (€ 568.000 nadeel)
De AOK's geven een nadeel, dit komt doordat de verwachte baten in 2025 lager zijn dan verwacht. Daarnaast is er een verlies van AOK Wilderszijde (afname verliesvoorziening) van € 76.000 (voordeel). 

Lagere leges inkomsten (€ 641.000 nadeel)
De gerealiseerde bouwlegesinkomsten 2025 bedragen € 3.088.228 tegenover een begroot bedrag van € 3.472.000. Dit leidt tot een nadeel van € 383.772. Het verschil wordt grotendeels veroorzaakt door het uitblijven van een verwachte aanvraag voor een distributiecentrum (geraamde legesopbrengsten € 333.000).Het resterende verschil hangt samen met lagere inkomsten (dan begroot) uit grotere bedrijfsmatige bouwprojecten. Echter dit wordt deels weer gecompenseerd door hogere opbrengsten uit woningbouw. De legesopbrengsten over 2023 en 2024 zijn geactualiseerd. Dit leidt eveneens tot een negatieve bijstelling. 

Overige afwijkingen (€ 147.000 nadeel) 
Het verschil van € 147.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 15.000 nadeel)
Het verschil van € 15.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de €200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. 

Toevoeging reserves (€ 1.602.000 nadeel)

Bestemmingsreserve mobiliteitsmaatregelen woningbouw (€ 1.526.000 nadeel)
De Rijksoverheid heeft een regeling gemaakt om betaalbare woningen te realiseren. De Rijksoverheid heeft hier een Specifieke Uitkering van gemaakt met het doel de realisatie van betaalbare woningen. Dit kunnen zowel sociale huurwoningen zijn als ook betaalbare koop (tot maximaal €420.000, prijspeil 2026) of middeldure huur (maximaal € 1.228,07 per maand, prijspeil 2026). De voorwaarde is dat deze middelen worden ingezet voor de al geprogrammeerde woningbouwprojecten, zoals de locaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder, binnen onze gemeente waar er knelpunten zijn. Deze zijn gedeeld met de raad in de voortgangsrapportage gebiedsprojecten (T25.04425). In de Nationale Prestatieafspraken, die mede door de VNG zijn ondertekend, is afgesproken dat per project zal worden gekeken of er knelpunten zijn op het gebied van mobiliteit, versnellen van realisatie van betaalbare woningen met eventueel een onrendabele top en nutsvoorzieningen. Voor de gemeente is het wegnemen van knelpunten bij mobiliteit de eerste prioriteit. De eerste inzet is gericht op de eigen gemeentelijke bijdrage voor het uitvoeren van WOKT- maatregelen om o.a. op de locaties Lange Vaart, Merenweg, Wolfend en Driehoek Noordpolder mogelijk te maken. Voor deze inzet komen wij met een separaat voorstel terug.
De tweede prioriteit pas nadat de knelpunten voor mobiliteit zijn weggenomen is het versnellen van de betaalbare woningbouw en eventueel de onrendabele top en nutsvoorzieningen voor het wegnemen van knelpunten bij netcongestie. Voor deze inzet komen wij met een separaat voorstel terug. Hierbij is de voorwaarde dat is afgewogen of de middelen al bestemd voor de mobiliteitsmaatregelen. Dit is tot nu toe alleen toegepast voor LOO2 waar u voorstel voor heeft ontvangen. Hier zijn de middelen ingezet om deze specifieke vorm van tijdelijke betaalbare huisvesting voor de doelgroepen Oekraïners en spoedzoekers te realiseren. Gemeenten krijgen een vaste bijdrage van circa €7.000,- (inclusief btw) voor elke betaalbare woning waarvan zij de start van de bouw registreren. Dit zijn dus alle woningbouwontwikkelingen met meer dan 12 woningen in onze gemeente waaronder ook bijvoorbeeld Wilderszijde en Westpolder Bolwerk. De bijdrage wordt in het jaar na registratie uitgekeerd en jaarlijks toegevoegd aan de bestemmingsreserve. De eerste uitkeringen worden gedaan over de woningen waarvan de bouw in dit jaar al start. De laatste uitkeringen van de regeling vinden plaats in 2030.

Overige afwijkingen (€ 76.000 nadeel) 
Het verschil van € 76.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Lasten (€ 80.000 voordeel) 
Het verschil van € 80.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 1.000 voordeel) 
Het verschil van € 1.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 453.000 nadeel)

Openbaar Vervoer fietsenstalling (€ 67.000 nadeel)
In de slotwijziging 2025 is een budgetoverheveling van € 67.000 verwerkt. De begrote onttrekking aan de algemene reserve is daarbij onbedoeld achterwege gebleven. 
Hierdoor ontstaat een afwijking van € 67.000 bij de reserve onttrekking.  Hiervoor hebben we nu een controlemaatregel uitgevoerd. 

Verkeerskundig onderzoek Klappolder (€ 85.000 nadeel)
In de slotwijziging 2025 is een budgetoverheveling van € 85.000 verwerkt. De begrote onttrekking aan de algemene reserve is daarbij onbedoeld achterwege gebleven.
Hierdoor ontstaat een afwijking van € 85.000 bij de reserve onttrekking. Hiervoor hebben we nu een controlemaatregel uitgevoerd.

Verkeerskundig onderzoek N209 (€ 301.000 nadeel)
In de slotwijziging 2025 is een budgetoverheveling van € 301.000 verwerkt. De begrote onttrekking aan de algemene reserve is daarbij onbedoeld achterwege gebleven.
Hierdoor ontstaat een afwijking van € 301.000 bij de reserve onttrekking. Hiervoor hebben we nu een controlemaatregel uitgevoerd.

Lasten (€ 257.000 nadeel) 

Interne doorbelastingen (€ 404.000 voordeel)
In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025. In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025. Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026. Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast.

Opstellen ontwikkelperspectief/strategie Bleizo-West (€ 589.000 nadeel)
In april 2025 hebben wij een extra bijdrage ontvangen voor de voorbereidingskosten van de ontwikkeling van de Proeftuin Bleizo. Deze bijdrage is bestemd voor de ontwikkeling van de gronden van de GR Bleizo. 
Ten tijde van de zomerrapportage is deze bijstelling verwerkt in de begroting, maar de administratieve verwerking is niet correct uitgevoerd, waardoor er nu een afwijking zichtbaar is. Doordat hier een ontvangst van de GR Bleizo tegenover staat, is deze mutatie budgettair neutraal. 

Overige afwijkingen (€ 72.000 nadeel) 
Het verschil van € 72.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 612.000 voordeel)

Opstellen ontwikkelperspectief/strategie Bleizo-West (€ 589.000 voordeel)
In april 2025 hebben wij een extra bijdrage ontvangen voor de voorbereidingskosten van de ontwikkeling van de Proeftuin Bleizo. Deze bijdrage is bestemd voor de ontwikkeling van de gronden van de GR Bleizo. 
Ten tijde van de zomerrapportage is deze bijstelling verwerkt in de begroting, maar de administratieve verwerking is niet correct uitgevoerd, waardoor er nu een afwijking zichtbaar is. Doordat hier een ontvangst van de GR Bleizo tegenover staat, is deze mutatie budgettair neutraal. 

Overige afwijkingen (€ 23.000 voordeel)
Het verschil van € 23.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht

Onttrekking reserves (€ 40.000 nadeel)
Het verschil van € 40.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Lasten (€ 964.000 voordeel) 

Interne doorbelastingen (€ 685.000 voordeel)
In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025. In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025. Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026. Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast.

Uitvoeringsmiddelen Klimaat- en energiebeleid (€ 124.000 voordeel)
In 2025 was er sprake van onderbezetting bij het cluster duurzaamheid. Hierdoor is er minder uitgegeven aan apparaatskosten en zijn er minder projecten en acties opgestart.
Doordat hier een ontvangst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland tegenover staat, is deze mutatie budgettair neutraal. 

Overige afwijkingen (€ 155.000 voordeel) 
Het verschil van € 155.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 27.000 voordeel)

Uitvoeringsmiddelen Klimaat- en energiebeleid (€ 124.000 nadeel)
In 2025 was er sprake van onderbezetting bij het cluster duurzaamheid. Hierdoor is er minder uitgegeven aan apparaatskosten en zijn er minder projecten en acties opgestart.
Doordat hier een ontvangst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland tegenover staat, is deze mutatie budgettair neutraal. 

Overige afwijkingen (€ 151.000 voordeel) 
Het verschil van € 151.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 77.000 nadeel)
Het verschil van € 77.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.