Meer
Publicatiedatum: 28-08-2018

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 3: Maatschappelijke ondersteuning

Beoogd maatschappelijk effect

Lansingerland is een gemeente met een gezonde en zorgzame samenleving. Alle inwoners leveren daaraan een bijdrage. Iedereen doet naar vermogen mee. Dit is een van de speerpunten van het collegeprogramma. Lansingerland is een relatief jonge gemeente met een ruim aanbod aan onderwijs en een mooi voorzieningenniveau. Kenmerkend voor onze wijken, buurten en verenigingen is het zelf-organiserend vermogen. Inwoners kennen elkaar en weten wat er speelt. Ze maken deel uit van formele en informele netwerken. Ze dragen hun steentje bij waar mogelijk en ze kunnen zelf ook terugvallen op deze netwerken als dat nodig is. Waar dat nodig is, is aanvullende professionele hulp beschikbaar. Op deze manier houden onze inwoners zoveel mogelijk zelf de regie over hun leven. In Lansingerland kiezen we voor een integraal model voor het hele sociaal domein. Het sociaal domein valt in zijn geheel binnen het programma maatschappelijke ondersteuning.

Onze uitgangspunten

Binnen het sociaal domein ligt onze nadruk op het stimuleren van zelfredzaamheid en participatie, ofwel ‘het meedoen’ van inwoners. We nemen de mogelijkheden van de mensen als uitgangspunt, niet hun beperkingen. We benutten eigen kracht en het sociaal netwerk en werken samen aan toekomstperspectief. In 2017 heeft de Raad deze aanpak vastgesteld in het Beleidsplan Sociaal Domein 2018-2022. Dit beleidsplan bevat een integraal kader voor al onze inspanningen binnen het Sociaal Domein, zowel voor vrij toegankelijke als maatwerkvoorzieningen.

Een belangrijk onderdeel van het beleidsplan zijn de tien beleidsaccenten. Met de uitvoering van deze accenten versterken we de Lansingerlandse Standaard op punten waar onze inwoners behoefte aan hebben en waar wij mogelijkheden voor verbetering zien. Bij het vaststellen van het beleidsplan heeft de Raad een keuze gemaakt in de intensiteit van de invulling hiervan op de verschillende accenten: licht, middel of zwaar. Door deze intensivering van onze ondersteuning spelen we in op de actuele vragen en behoefte van inwoners en maken wij het verschil voor onze inwoners. In de loop van 2017 hebben wij voor ieder accent een plan van aanpak opgesteld. Aan de hand van deze plannen starten wij in 2018 met de uitvoering.

Vooruitlopend op het beleidsplan hebben we geëxperimenteerd op verschillende terreinen in de vorm van pilots. Alle pilots hadden een vernieuwend element in zich, bijvoorbeeld het ontschotten van verschillende financieringsvormen, een integrale aanpak vanuit verschillende beleidsvelden of wetten en het aanvullen van maatwerkvoorzieningen met vrij toegankelijke voorzieningen. Een aantal van de pilots is inmiddels zo succesvol gebleken dat we ze voor 2018 binnen de Lansingerlandse Standaard onderbrengen.

Resultaten

Ook op het gebied van de uitvoering hebben wij in 2017 belangrijke stappen gezet. In het kader van de uitwerking van het beleidsplan hebben wij in 2017 geïnvesteerd in de monitoring en verantwoording van de effecten van ons beleid. Aan de hand van de in het beleidsplan vastgelegde afwegingskader voor de inkoop hebben wij onze inkoop geëvalueerd en verschillende aanbestedingen doorlopen, waarbij wij bij enkele producten gekozen hebben voor vernieuwende methoden. Ook hebben wij geïnvesteerd in de optimalisering van systemen en de samenwerking met onze maatschappelijke partners. Hierdoor komen wij in steeds grotere mate ‘in control’.

Het resultaat van deze inspanningen zien wij op verschillende terreinen terug. Onze cliënten lijken de ondersteuning die zij ontvangen in toenemende mate te waarderen. Het cliënt-ervaringsonderzoek dat medio 2017 door een onafhankelijke onderzoeksbureau is uitgevoerd onder onze inwoners laat een toenemende tevredenheid over zowel de kwaliteit van de dienstverlening als de resultaten hiervan zien. Binnen het beleidsveld werk en inkomen is sprake van een trendbreuk: het aantal bijstandsuitkeringen daalt en de uitstroom naar werk stijgt. Wij zien echter ook aandachtpunten. Onze toegangspartners signaleerden in de loop van 2017 een toename van de complexiteit van de ondersteuningsvragen op het gebied van Wmo en de Jeugdwet. In de Jaarrapportage Sociaal Domein 2017 analyseren en duiden wij deze ontwikkelingen in detail.

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel worden de baten en lasten van het gehele programma gepresenteerd.

bedragen x €1000
Totaal Programma 3 Realisatie 2016 Raming 2017 voor wijziging Raming 2017 na wijziging Realisatie 2017 Afwijking 2017
Totaal lasten 33.955 34.810 35.984 33.976 2.008
Totaal baten 9.481 10.024 10.510 8.855 -1.655
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten -24.473 -24.786 -25.474 -25.121 353
Toevoeging reserves 13 13 13 13 0
Onttrekking reserves 12 107 504 397 -107
Gerealiseerd resultaat -24.474 -24.692 -24.984 -24.738 245

Beleidsveld Jeugd

Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Doelstelling

Ons doel is dat jongeren in Lansingerland (0-23 jaar) zich veilig en gezond kunnen ontwikkelen tot zelfredzame burgers. Hiertoe zetten wij een breed palet van ondersteuning in, variërend van preventieve en vrij toegankelijke voorzieningen tot zeer intensieve en specialistische maatwerkvoorzieningen.

In 2017 hebben wij de basis die wij sinds de transitie hebben opgebouwd verder uitgewerkt. Speerpunten hierbij waren het verbeteren van het ondersteuningsaanbod voor jeugdigen en hun ouders, investeringen in de kwaliteit van de toegang door integrale deskundigheidsbevordering en trainingen en het verstevigen van het accountmanagement. Hierbij hebben wij extra ingezet op het in beeld brengen en voorkomen van wachtlijsten en het bieden van laagdrempelige en lokale toegang.

Door de bovenstaande inspanningen krijgen wij een steeds beter beeld van de ondersteuningsbehoefte van deze groep in onze gemeente en slagen wij erin om ons ondersteuningsaanbod af te stemmen op de vraag van onze jeugdigen. We hebben ons hierbij het afgelopen jaar vooral gericht op het verbeteren van de preventie en vroegsignalering. We hebben nieuwe projecten gesubsidieerd (bijvoorbeeld Home Start) en ook het huidige aanbod uitgebreid (voorlichting, trajecten ouderbegeleiding). Op deze manier pakken we problemen aan voordat deze escaleren. Dit is ook noodzakelijk. Binnen de doelgroep jeugd signaleren wij een toenemende mate van complexiteit, want de problemen waar wij en onze toegangspartners tegenaan lopen lijken vaker multi-problematiek te zijn. Ook zien wij een stijging in het aantal indicaties van jeugdigen. In de Jaarrapportage sociaal domein 2017 geven wij nadere duiding aan deze cijfers, trends en de oorzaken hiervan.

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel worden de kosten van dit beleidsveld gepresenteerd:

Beleidsveld: Jeugd bedragen x €1000
Realisatie 2016 Raming 2017 voor wijziging Raming 2017 na wijziging Realisatie 2017 Afwijking 2017
Directe lasten 10.645 11.300 11.255 11.362 -107
Doorbelasting 779 497 693 653 39
Kapitaallasten 1 1 1 1 0
Totaal lasten 11.425 11.798 11.948 12.016 -68
Totaal baten 33 33 35 50 15
Saldo -11.391 -11.765 -11.914 -11.967 -53

Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning

Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Doelstelling

Ons doel is dat inwoners zo zelfstandig als mogelijk werken, wonen en participeren. Dit doen zij voor zover mogelijk op eigen kracht en waar dat niet kan, met de hulp uit eigen omgeving, met vrij toegankelijke voorzieningen en indien nodig met maatwerkvoorzieningen. We richten ons hierbij op twee leeftijdsgroepen:

  1. Volwassenen tussen 18-67 jaar: zorgzelfstandigheid door arbeidsparticipatie en wanneer dat niet mogelijk is - maatschappelijke participatie.
  2. Volwassenen 67+: ondersteuning gericht op het zo zelfstandig mogelijk blijven functioneren, wonen en participeren.

2017 startte met een onderzoek onder de Lansingerlandse inwoners (door onderzoeksbureau AEF) naar de behoefte aan ondersteuning vanuit de Wmo en naar de ervaringen met het gebruik van een aantal voorzieningen, waaronder de pilots Take Care en huishoudelijke hulp voor mantelzorgers. Dit onderzoek gaf ons verschillende inzichten en bevestigde daarnaast ook een aantal beelden en signalen. In de jaarrapportage 2017 staan we hier inhoudelijk uitgebreider bij stil.

Mede naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek van AEF zetten we in 2017 de volgende veranderingen in gang:

  • In de zomer van 2017 startten we de nieuwe aanbesteding voor huishoudelijke ondersteuning. Vanaf april 2018 vindt indicatie van huishoudelijke ondersteuning niet meer plaats op basis van resultaten, maar op basis van uren. Dit leidt tot meer duidelijkheid en transparantie voor de inwoner.
  • De pilots ter ondersteuning van mantelzorgers (Take care, huishoudelijke ondersteuning voor mantelzorgers en de Verwendagen) zijn succesvol gebleken. Dit geldt met name voor Take Care. De groep inwoners die hier gebruikt van maakt is sterk toegenomen. Inwoners voelen zich zeer goed geholpen met de combinatie van huishoudelijke ondersteuning en begeleiding. Om die reden hebben we in 2017 voorbereidingen getroffen om van dit aanbod vanaf 2018 een vast aanbod binnen de Lansingerlandse Standaard te maken.
  • We zijn gestart met het maken van een communicatieplan voor het sociaal domein, gericht op zowel inwoners, aanbieders en op de interne organisatie.
  • We hebben een aantal accenten uit het beleidsplan 2018 – 2022 voorbereid. Sommige onderdelen uit de plannen over eenzaamheid, intergenerationeel wonen en vrijwilligers en mantelzorgers zijn al gestart met de uitvoering. Zo is de Blijversregeling al operationeel en hebben we met partners een Manifest tegen eenzaamheid ondertekend.

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel worden de kosten van dit beleidsveld gepresenteerd:

Beleidsveld: Maatschappelijke ondersteuning bedragen x €1000
Realisatie 2016 Raming 2017 voor wijziging Raming 2017 na wijziging Realisatie 2017 Afwijking 2017
Directe lasten 6.485 7.847 7.867 7.439 428
Doorbelasting 1.852 972 1.175 1.109 67
Kapitaallasten - - - - 0
Totaal lasten 8.337 8.819 9.043 8.548 495
Totaal baten 812 1.083 759 541 -219
Saldo -7.524 -7.736 -8.283 -8.007 276

Beleidsveld Werk en Inkomen

Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Doelstelling

Voor de doelgroep volwassenen (18-67 jaar) streven wij binnen het beleidsveld Werk en Inkomen naar financiële zelfstandigheid door arbeidsparticipatie. Voor sommige van onze inwoners is dit echter (tijdelijk) niet haalbaar. Voor deze inwoners is maatschappelijke participatie dan het hoogst haalbare, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk.

2017 stond voor wat betreft Werk en Inkomen in het teken van een trendbreuk, in positieve zin. De stijgende lijn in het aantal bijstandsuitkeringen sinds 2014 is onderbroken en er is zelfs sprake van een lichte daling van het bestand. Nadat het bestand in het voorjaar van 2017 was gestegen tot 633, daalde het bestand sindsdien tot zo’n 590. Inmiddels is het bestand al enige tijd stabiel net onder de 600.

Een van de oorzaken van deze daling is dat we in 2017 meer dan in 2016 kandidaten naar betaald werk hebben kunnen begeleiden. Mede dankzij de inzet van de gemeente zijn deze inwoners weer financieel zelfredzaam. Naast deze volledige uitstroom had ook een groot deel van onze kandidaten inkomsten uit parttime werk. Zij hadden dus slechts een aanvulling op hun eigen inkomsten nodig.

Daarnaast hebben wij in 2017 de drie accenten ‘Werken aan Werk’, ‘Grip op Geld’ en ‘Elk Kind een Kans’ voorbereid. Hierdoor zijn deze accenten op 1 januari 2018 voortvarend van start gegaan. Deze accenten hebben als doel het aan het werk helpen van kwetsbare jongeren en arbeidsbeperkten en het voorkomen dan wel bestrijden van armoede, met daarbij specifiek aandacht voor gezinnen met kinderen.

Tot slot hebben we ook weer veel inwoners, jong en oud, kunnen bereiken met ons inkomensondersteuningsbeleid. Mede door de extra middelen van voormalig staatssecretaris Klijnsma konden we hier een extra impuls aan geven, door bijvoorbeeld het Jeugdsportfonds uit te breiden met een zwemdiplomaregeling en door Stichting Jarige Job toe te voegen aan het aanbod van Stichting Leergeld.

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel worden de kosten van dit beleidsveld gepresenteerd:

Beleidsveld: Werk en inkomen bedragen x €1000
Realisatie 2016 Raming 2017 voor wijziging Raming 2017 na wijziging Realisatie 2017 Afwijking 2017
Directe lasten 11.726 12.699 12.963 11.376 1.588
Doorbelasting 2.468 1.494 2.030 2.036 -6
Kapitaallasten - - - - 0
Totaal lasten 14.193 14.193 14.993 13.412 1.581
Totaal baten 8.636 8.908 9.716 8.264 -1.452
Saldo -5.557 -5.285 -5.277 -5.147 130

Kengetallen programma 3

Kengetallen programma 3

Begroting 2017 Resultaat 2017
Jeugd
Preventief
Ontmoetings- en recreatieve voorzieningen voor jeugd
- scouting 350 kind 370 kind
- vakantieactiviteiten 750 kind 750 kind
- professioneel jeugd- en jongerenwerk 1000 kind 855 kind
Bereik jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar (consultatiebureau) 97% 99%
Bereik jeugdgezondheidszorg 4-19 jaar (jgz op school) 95% 98%
Elke kern een JGZ locatie 3 3
Laagdrempelige voorzieningen voor voorlichting, cursussen/ trainingen voor kinderen en ouders 150 deeln 137
Aantal kinderen bereikt door cofinanciering School Maatschappelijk Werk met scholen 300 kind nnb
Vrij toegankelijke lichte ondersteuning aan jeugdigen en/of zijn/haar ouders 120 deeln 111
Intensieve ondersteuning/maatwerk
Aantal inwoners jonger dan 18 jaar dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening jeugdhulp (aantal individuele cliënten einde vierde kwartaal) 1100 1247
Wmo
Aantal geregistreerde vrijwilligers 200 207
Aantal geregistreerde mantelzorgers 450 700
Aantal inwoners dat hulp en ondersteuning ontvangt via vrij toegankelijke voorzieningen 3000 3100
Aantal maatwerkvoorzieningen (lopende indicaties einde vierde kwartaal)
2750 2314
Werk en inkomen
Aantal kandidaten uitgestroomd naar (parttime) betaald werk 80 200
Aantal kandidaten in de groepsaanpak “Werken aan toekomstperspectief” 250 216
Aantal lopende bijstandsuitkeringen aan het eind van het jaar 700 597
Waarvan uitkeringen voor asielgerechtigden die zich in 2016 of 2017 in Lansingerland vestigden 140 149
Tijdig aangeboden schuldhulpverlening 100% 100%
Aantal deelnemers informeel hulptraject administratie 85 117
Benutting van het budget voor inkomensondersteuning 100% 91%