Wachtlijsten bij Team Jeugd
In 2023 wekten we er hard aan om de wachtlijsten korter te maken. Er werkten tijdelijk extra jeugdconsulenten om jeugdigen naar goede hulp te begeleiden. De wachttijd is in 2023 met zes maanden teruggedrongen van negen maanden naar drie maanden. Voor een deel van de jeugdigen die moesten wachten was er lichte hulp in de vorm van coaching en groepstrainingen beschikbaar.

Lokaal Jeugdhulp aanbod
In 2023 startte een nieuw contract voor lokale jeugdhulp. Daarin zit begeleiding, behandeling en dagbesteding voor kinderen en jongeren. Een deel van de hulp was eerst regionaal ingekocht. Van het aanbod was de licht specialistische ggz hulp het meest nodig. Daarmee hielpen we kinderen met mentale problemen die lang duren en moeilijk op te lossen zijn. Wel zijn we met de jeugdhulpaanbieders in gesprek geweest om te zorgen dat deze hulp nog beter bij de kinderen aansluit.

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam (GRJR)
2023 was het eerste jaar dat zeven systeemaanbieders de regionaal ingekochte specialistische jeugdhulp leverden. Voor verwijzers naar jeugdhulp, de gemeenten en aanbieders betekende dat investeren in het leren kennen van het veranderde zorglandschap, nieuwe werkwijzen en het opbouwen van nieuwe samenwerkingsrelaties. Samen hebben de aanbieders de opdracht om een passend en dekkend aanbod van specialistische jeugdhulp te organiseren. Ze schakelen ook andere zorgaanbieders in om alle hulp te kunnen verlenen. Zij sluiten daarvoor met elkaar een contract. 

Het aantal kinderen dat specialistische hulp kreeg is over het algemeen stabiel. Er is een lichte daling van de instroom naar ambulante hulp, nadat het in 2022 sterk gestegen was. We willen ook graag dat kinderen binnen de gemeente passende ambulante hulp kunnen krijgen en minder vaak naar het regionale aanbod worden verwezen. Het aantal Lansingerlandse kinderen in een instelling is gelijk gebleven met dertig kinderen. We hebben gemerkt dat het voor kinderen met zeer complexe problematiek nog niet altijd goed lukt om passende zorg te vinden in het ingekochte aanbod. Dit komt vooral door personeelstekort en een tekort aan de juiste expertise bij jeugdhulpaanbieders.

De kosten van specialistische jeugdhulp stijgen jaar op jaar in de hele regio Rijnmond en ook in de gemeente Lansingerland. De oorspronkelijke begroting voor specialistische jeugdhulp was € 9,3 miljoen en is in 2023 gewijzigd naar € 10,9 miljoen. In september bleek uit de analyse van het jeugdhulpgebruik dat de uitgaven nog veel hoger zouden uitvallen. Daarom is eind 2023 de begroting opgehoogd naar € 13,0 miljoen. Naar aanleiding van deze toename is in de zomer van 2023 gestart met een opgave Jeugd en taakstelling om te zorgen voor lagere uitgaven in 2024. Tegelijkertijd is ook binnen de GRJR een pakket met maatregelen  ontwikkeld om de stijgende uitgaven te remmen.

De hogere uitgaven hebben meerdere oorzaken: enerzijds een hogere kostprijs door inflatie en hogere loonkosten, anderzijds door de inzet van zwaardere en dus duurdere zorg. Het is nog onduidelijk wat de reden is van steeds zwaardere zorg arrangementen en of dit leidt tot betere hulpverlening. In de kengetallen is te zien dat het gemiddelde weektarief per kind gestegen is. Een andere factor is dat de gesloten jeugdhulp deels is afgebouwd, maar er is nog geen goed en betaalbaar alternatief. Daardoor wordt zeer dure één-op-één begeleiding ingezet wanneer een kind een gevaar kan zijn voor zichzelf of anderen. Twee kinderen uit onze gemeente hadden deze hulp tijdelijk nodig in 2023. 

Jeugdbescherming
De jeugdbescherming stond in 2023 onder grote druk. In Lansingerland merkten we dit vooral bij Jeugdbescherming Rotterdam-Rijnmond (JBRR). Door personeelstekort, een hoog ziekteverzuim en lange wachtlijsten bij de hulpverlening hadden niet alle kinderen een vaste jeugdbeschermer. Een speciaal team ('Cluster 7') biedt kinderen een vast contactpersoon. De inzet is lager dan bij een reguliere jeugdbeschermer. Hiermee is de veiligheid van een kind geborgd, maar is er minder inzet op bijvoorbeeld het langetermijnperspectief. In december 2023 zaten er 181 (2022: 385) kinderen uit de regio Rotterdam-Rijnmond in Cluster 7, waarvan vijf (2022: 1) uit Lansingerland. In 2023 zetten we stevig in om kinderen een vaste jeugdbeschermer te geven waarvan we de resultaten zien. Er zijn helaas nog steeds een aantal kinderen die geen vaste jeugdbeschermer hebben. Ook zijn de problemen van te weinig personeel, een hoog ziekteverzuim en de lange wachtlijsten in de hulpverlening niet opgelost. 

Veilig Thuis
In 2023 zijn er voor Lansingerland 280 (2022: 281) meldingen bij Veilig Thuis over huiselijk geweld en kindermishandeling gedaan. De wettelijke termijn voor het doen van een veiligheidsbeoordeling is vijf dagen. Dit haalde Veilig Thuis in iets meer dan de helft van de meldingen. Wel screenden we alle gevallen op veiligheid binnen 24 uur. Veilig Thuis zag in 2023 meer ingewikkelde meldingen en ook meer crisismeldingen die extra tijd kosten.