We werken aan kwaliteit leefomgeving

Binnen het programma Kwaliteit Leefomgeving werken we intensief samen met onze partners aan de ruimtelijke kwaliteit van onze omgeving. Aspecten zoals gezondheid, milieu en waterkwaliteit verbinden grote thema's als wonen, economie, duurzaamheid en mobiliteit. Deze integrale benadering zorgt ervoor dat we een veilige, gezonde fysieke leefomgeving en een hoge omgevingskwaliteit bereiken en behouden. Het formele kader hiervoor is het Ruimtelijk Arrangement Rijk - Provincie Zuid-Holland. Dit stelsel van wederkerige afspraken uit het NOVEX-programma vertaalt de concrete claims op onze schaarse ruimte. De gemeente Lansingerland heeft deze uitgangspunten inmiddels stevig verankerd in de Omgevingsvisie 2.0.

Voor de effectieve sturing op deze leefomgevingskwaliteit ontbreken op dit moment nog specifieke kengetallen. Daarom prioriteren we de komende periode het verzamelen en in kaart brengen van deze data. Alleen door systematisch te meten, te monitoren en te evalueren, houden we scherp zicht op de actuele status en sturen we effectief bij op de beoogde resultaten.

Het cluster Kwaliteit Leefomgeving ontwikkelt het thema de komende jaren door van een verzameling technische randvoorwaarden naar een meer integraal kader. Het doel is om vanuit deze ruimtelijke basis plannen voor wonen en mobiliteit sneller en soepeler landen. Dit fundament is nodig om vaart te maken en te behouden in de enorme woningbouwopgave waar Lansingerland voor staat.

We werken aan een milieubewuste leefomgeving waarbij we gezondheid centraal stellen

We werken gericht aan een milieubewuste leefomgeving waarin we de gezondheid en veiligheid van onze inwoners centraal stellen. Om dit te bereiken, onderzoeken en beoordelen we milieubelastende activiteiten en wegen we de effecten hiervan op aangrenzende gebieden zorgvuldig af. De Omgevingsvisie 2.0 vormt hierin de basis. Milieu is niet langer slechts een toetsende randvoorwaarde achteraf, maar fungeert als integraal onderdeel van de ruimtelijke basis waarmee we aan de voorkant een constructieve bijdrage leveren aan alle nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.

Concreet richten onze werkzaamheden zich op het proactief informeren, adviseren en enthousiasmeren van partners om gezondheid vanaf de start te verankeren in projecten. We sturen scherp op het behoud van geluidsluwe plekken en het voorkomen van extra geluidsbelasting, waarbij we waar nodig compenserende maatregelen treffen tegen geluidsoverlast. Daarnaast zetten we onverminderd in op de bescherming van de donkerte in Lansingerland, de borging van een veilig verblijfsklimaat en een significante verbetering van de luchtkwaliteit richting 2050.

Om de leefomgevingskwaliteit te bewaken, handhaven we de huidige normen voor het voorkomen van trillings- en geuroverlast en gaan we verhoogde gezondheidsrisico's door bodemvervuiling actief tegen. Ook beheersen we de negatieve effecten van straling in overeenstemming met de geldende Europese en Nederlandse wetgeving. Tot slot vertalen we deze ambities in helder beleid ten behoeve van toetsing en handhaving, waarbij we de negatief beoordeelde milieueffecten uit de Lokale Evaluatie Rapportage (LER) en de Omgevingsfoto met prioriteit uitwerken tot concrete gebiedskaders.

We werken aan een Klimaatbestendig Lansingerland 

Het bodem- en watersysteem wegen we direct aan de voorkant mee, daardoor creëren we een heldere ruimtelijke basis die nodig is voor de versnelling van de woningbouw en mobiliteit.

Onze langetermijnambitie is een klimaatbestendig, waterrobuust en hittebestendig Lansingerland in 2050, waarin we onze inwoners beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Om dit te bereiken, borgen we de watervoorziening, vergroten we de waterberging en richten we de openbare ruimte hittebestendig in. In lijn met onze bestuurlijke keuzes hanteren we hierbij een gerichte en afgebakende inzet: we richten ons niet op grootschalige bewonersacties of het opstellen van aanvullend lokaal beleid en verordeningen, maar focussen onze slagkracht op de ruimtelijke inrichting.

We sturen binnen dit thema concreet op de doelstelling dat iedere inwoner in een veilige en klimaatadaptieve omgeving woont. Dit realiseren we door het bodem- en watersysteem vanaf de start als leidend en randvoorwaardelijk principe mee te wegen bij alle nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Door deze uitgangspunten direct te vertalen naar heldere gebiedskaders, voorkomen we dat wateroverlast en droogte in de toekomst leiden tot schade aan gebouwen, infrastructuur, vitale functies, groen en funderingen. Zo dragen we effectief bij aan een stevige ruimtelijke basis voor onze bouwopgaven.

Water

Om een klimaatadaptieve gebouwde omgeving te realiseren, verankeren we het bodem- en watersysteem als sturend principe in al onze nieuwe woningbouwontwikkelingen. Concreet betekent dit dat we hemelwater structureel bergen, vertraagd afvoeren en grotendeels lokaal infiltreren. Dit borgen we via heldere gebiedskaders uit het Toetsingssysteem natuurinclusief bouwen in het Omgevingsprogramma, zodat nieuwe plannen voor wonen en mobiliteit direct waterrobuust landen.

Dit sluit direct aan bij het doel van het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving: een waterbestendig Lansingerland met een robuust watersysteem en schoon water in 2050. Om deze ambitie te verwezenlijken, werken we intensief samen met de waterschappen. Als eerste stap brengen we de bestaande Natte Ecologische Zones in kaart voor optimale bescherming en uitbreiding. Daarnaast evalueren en actualiseren we de komende periode het regionale Afvalwaterakkoord.

Met deze datagestuurde aanpak als basis versterken we ook de handhaving in de praktijk. Zo sturen we binnen de samenwerking ‘Emissieloze kas’ scherper op monitoring in het glastuinbouwgebied. Lozingen op het oppervlaktewater zijn niet toegestaan; samen met de DCMR Milieudienst Rijnmond zien we hier streng op toe. Dit alles draagt rechtstreeks bij aan de ambitie 'Schoon en gezond water in 2050' uit de Omgevingsvisie 2.0.

We werken aan een natuurinclusief Lansingerland
Bij al onze gebiedsontwikkelingen sturen we proactief op een gezonde leefomgeving voor mens en dier. We implementeren het Toetsingssysteem natuurinclusief bouwen en de bijbehorende inspiratiegids in ons omgevingsprogramma. Om onze slagkracht te vergroten, onderzoeken we hoe we dit systeem effectief kunnen combineren met klimaatadaptief bouwen, in lijn met het landelijke Convenant Klimaatadaptief Bouwen. Deze integratie zorgt voor eenduidige, heldere gebiedskaders aan de voorkant van het ontwerpproces. Daarnaast vraagt de komende periode veel tijd en inzet voor de Europese Natuurherstelwet; de precieze impact hiervan op onze werkzaamheden is nu nog niet te zeggen, maar de wet zal naar verwachting grote invloed hebben op onze plannen. De gerealiseerde kaart van de ecologische hoofdstructuur is hierbij cruciaal: deze vormt een belangrijk aspect binnen het omgevingsprogramma van Kwaliteit Leefomgeving. Ons uiteindelijke doel binnen het Omgevingsprogramma is het tegengaan van biodiversiteitsverlies en het realiseren van een volledig natuurinclusieve gemeente met een gezond groenblauw netwerk in 2050. Daarnaast blijven we onverminderd inzetten op het vergroten van de bewustwording door middel van gerichte educatie en voorlichting over een natuurinclusief Lansingerland. Door natuurinclusieve principes direct te verankeren in onze ruimtelijke basis, dragen we bij aan een soepele en kwalitatieve landing van de grote woningbouw- en mobiliteitsopgaven.

We werken aan het behoud en versterken van karakteristieke landschap/ ruimtelijke kwaliteiten
We zetten ons actief in voor het behoud en de versterking van onze karakteristieke landschappelijke en ruimtelijke kwaliteiten. Om herkenbare landschapsstructuren en cultuurhistorisch waardevolle objecten te beschermen, ontwikkelen we een samenhangend en toekomstgericht tactisch beleid binnen het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving.

Dit omvat onder andere een grondige actualisering van de regels voor ruimtelijke kwaliteit (voorheen Welstandsnota 2012) binnen het omgevingsplan en de introductie van vernieuwde richtlijnen voor ons erfgoed en onze monumenten. Door gebruiks-, belevings-, herkomst- en toekomstwaarde direct te vertalen naar concrete beoordelingscriteria, creëren we aan de voorkant duidelijke kaders voor ruimtelijke kwaliteit.

Dit beleid vormt de basis voor de beoordeling van stedenbouw en architectuur binnen de fysieke leefomgeving, waarbij we ook bij vraagstukken rondom hoogbouw en verdichting de menselijke maat en ruimtelijke kwaliteit bewaken. We hanteren de cultuurhistorie en de bodem als dragende principes voor de identiteit van onze historische linten en dorpskernen. Tegelijkertijd sturen we scherp op de landschapskwaliteit door de specifieke gebiedskarakteristieken, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, als uitgangspunt te nemen. Met deze integrale sturingsfilosofie waarborgen we een duurzaam evenwicht tussen het groeiend aantal inwoners, de noodzakelijke versnelling van de woningbouw en het behoud van onze waardevolle groene en open ruimten.

Recreatie

We dragen actief bij aan de ontwikkeling en het beheer van onze groen- en recreatiegebieden om Lansingerland als groene gemeente stevig te blijven profileren. Hierbij bieden we nadrukkelijk ook ruimte aan recreanten van buiten de gemeentegrenzen. Door de regionale aantrekkingskracht en de groei van het aantal bezoekers staat de balans tussen recreatie en natuurbescherming onder spanning. We nemen hierin onze verantwoordelijkheid en sturen op een duurzaam evenwicht. Dit doen we onder andere in overeenstemming met de gemaakte afspraken in het recreatiekader 'Ruimte voor een groenblauwe toekomst' binnen de gemeenschappelijke regeling recreatiegebied Rottemeren.

Ook bij het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) Midden-Delfland en natuur- en recreatiegebied de Groenzoom zijn we ons bewust van het grote regionale belang. We blijven actief samenwerken met medeoverheden en gebiedspartijen aan plannen die de rijke cultuurhistorie van dit waardevolle landschap beschermen en ontwikkelen. Dit gebied vormt immers de vitale verbinding tussen Midden-Delfland en het Groene Hart, en vormt de basis voor onze westelijke groene flank.

Tot slot werken we als partner in de ontwikkeling van de Noordrand Rotterdam concreet aan de realisatie van het Triangelpark. Deze opgave vloeit rechtstreeks voort uit de gemaakte bestuurlijke afspraken in het project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR). Door deze recreatieve structuren stevig te verankeren, creëren we de noodzakelijke maatschappelijke tegenhanger voor de verdere verstedelijking en mobiliteitsgroei in de regio.

We werken samen met onze partners
De verschillende onderwerpen binnen het programma Kwaliteit Leefomgeving hebben één cruciaal kenmerk gemeen: ze stoppen niet bij de gemeentegrens. Met de gerichte ontwikkeling van onze groene flanken dragen we bij aan de regionale balans tussen recreatie en natuur. Tegelijkertijd houden we hiermee ons voorzieningenniveau op peil om de sterke groei van het aantal inwoners op te vangen. Vanuit deze stevige positie profileren we ons nadrukkelijk als actieve deelnemer binnen de Nationale OmgevingsVisie Executiekracht (NOVEX). Samen met de provincie, omliggende gemeenten en waterschappen stemmen we de diverse ruimtelijke opgaven en belangen op elkaar af; een proces dat ook wel bekendstaat als ‘het leggen van de ruimtelijke puzzel’.

Om onze lokale ambities daadwerkelijk te realiseren, is intensieve samenwerking met onze regionale partners een randvoorwaarde. De praktijk wijst uit dat met name de samenwerking op het thema water even belangrijk als weerbarstig is. Op dossiers zoals klimaatadaptatie, afvalwater, de Kaderrichtlijn Water (KRW), riolering en het beheer van hemel- en grondwater zijn we sterk afhankelijk van gezamenlijke inspanningen. Alleen door te investeren in stabiele, slagvaardige samenwerkingsverbanden zijn we in staat om de ambities uit onze Omgevingsvisie 2.0 succesvol te vertalen naar concrete maatregelen en effectieve verordeningen.