Programma 3: Sport, cultuur en onderwijs

Lasten (€21.000 nadeel)
Het verschil van €21.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€28.000 nadeel)
Het verschil van €28.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€94.000 nadeel)
Het verschil van €94.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Toevoeging reserves (€12.000 voordeel)
Het verschil van €12.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Voor dit beleidsveld worden voor 2027 de onderstaande investeringskredieten ter votering voorgelegd. In de tabel vindt u het overzicht en de toelichting per investering. Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’.

Lasten (€425.000 nadeel)

Ingebruikname Cultuurhuis (€736.000 nadeel) 
Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het cultuurhuis in 2026 wordt opgeleverd en vanaf 2027 voor het eerst een volledig jaar aan rente- en kapitaallasten in de exploitatie wordt verwerkt. Deze lasten bedragen €664.000. Daarnaast is in de begroting structureel een exploitatiebudget van €37.000 opgenomen voor beheer en onderhoud Cultuurhuis en zijn de budgetten voor verzekeringen, belastingen bijgesteld en geïndexeerd op totaal €35.000.

Rijksbijdragen Bibliotheek (€248.000 voordeel)
In 2024 en 2025 hebben we via het Rijk tijdelijke decentralisatiegelden ontvangen voor de versterking van de bibliotheekfunctie. De middelen hadden voor deze jaren een incidenteel karakter. Voor de begroting 2027 zijn deze middelen nog niet opgenomen, omdat de verwachte jaarlijkse Rijksbijdrage ten behoeve van uitvoering van de herziene bibliotheekwet (Wsob) nog niet is toegekend. Hierdoor ontstaat ten opzichte van voorgaande jaren een voordelig effect.

Overige verschillen (€63.000 voordeel) 
Het verschil van €63.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€241.000 voordeel)

Huurlasten cultuurhuis (€242.000 voordeel) 
De geraamde huurinkomsten cultuurhuis liggen in 2027 €242.000 hoger dan in de bijgestelde begroting 2026. In 2026 is de raming aangepast vanwege de gefaseerde start van de exploitatie, waarbij huurinkomsten pas vanaf het najaar van 2026 worden gerealiseerd. Voor 2027 gaan we uit van een volledig jaar aan huurinkomsten.

Overige verschillen (€1.000 nadeel) 
Het verschil van €1.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€1.117.000 voordeel)

Onttrekking Algemene reserve (€500.000 voordeel)
In 2027 wordt incidenteel €500.000 aan de algemene reserve onttrokken en toegevoegd aan de bestemmingsreserve Tijdelijke Beleidsimpulsen. Deze middelen worden ingezet voor de tijdelijke energievoorziening voor Casa Cadanza.

Onttrekking Kapitaallasten (€609.000 voordeel)
In 2027 wordt meer aan de Reserve Kapitaallasten onttrokken ter dekking van de kapitaallasten van de bouw van cultuurhuis Casa Cadanza. Ten opzichte van 2026 leidt dit tot een voordeel van € 609.000.

Onttrekking Reserve Aanloopfase Cultuurhuis (€243.000 nadeel)
Ten opzichte van 2026 ontstaat in 2027 een nadeel van €243.000, omdat in 2026 eenmalig aan de Reserve Aanloopfase Cultuurhuis is onttrokken ter dekking van de tijdelijke energievoorziening als gevolg van netcongestie. Deze onttrekking vervalt in 2027.

Onttrekking Bestemmingsreserve Tijdelijke impuls (€250.000 voordeel)
In 2027 wordt incidenteel €250.000 aan de reserve onttrokken ter dekking van de tijdelijke energievoorziening voor Casa Cadanza.

Toevoeging reserves (€500.000 nadeel)

Toevoeging reserve Bestemmingsreserve Tijdelijke Impuls (€500.000 nadeel)
In 2027 wordt incidenteel €500.000 aan de algemene reserve onttrokken en toegevoegd aan de bestemmingsreserve Tijdelijke Beleidsimpulsen. Deze middelen worden ingezet voor de tijdelijke energievoorziening voor Casa Cadanza (zie onttrekkingen).

Voor het jaar 2027 worden voor dit beleidsveld geen nieuwe investeringskredieten ter votering voorgelegd. Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’.

Lasten (€610.000 nadeel)

Onderwijsachterstanden en VVE (SPUK) (€453.000 voordeel)
De subsidiebeschikking voor onderwijsachterstanden over 2027 wordt pas in september 2026 afgegeven. Vooruitlopend hierop ramen we voorzichtigheidshalve een lager bedrag dan in 2026. Hierdoor ontstaat in 2027 een verschil van €453.000. Zowel de baten als de lasten stellen we met hetzelfde bedrag bijgesteld, waardoor de wijziging per saldo budgetneutraal is.

Kapitaallasten onderwijshuisvesting (€1.006.000 nadeel)
De kapitaallasten stijgen doordat enkele investeringskredieten voor onderwijshuisvesting in 2025 nog niet zijn afgesloten. Hierdoor  start de afschrijving in 2027 in plaats van 2026. Hierover is eerder gerapporteerd in de Zomerrapportage 2026 en in raadsbrief U26.00380 ‘Voortgang uitvoeringsplan IHP’. Het betreft voornamelijk de investering in het semipermanente schoolgebouw aan Het Hoge Land 17a.

Overig (€57.000 nadeel)
Het verschil van €57.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 452.000 nadeel)

Onderwijsachterstanden en VVE (SPUK) (€453.000 nadeel)
De subsidiebeschikking voor onderwijsachterstanden over 2027 wordt pas in september 2026 afgegeven. Vooruitlopend hierop ramen we voorzichtigheidshalve een lager bedrag dan in 2026. Hierdoor ontstaat in 2027 een verschil van €453.000. Zowel de baten als de lasten stellen we met hetzelfde bedrag bijgesteld, waardoor de wijziging per saldo budgetneutraal is.

Overig (€1.000 voordeel)
Het verschil van €1.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekkingen reserve (€8.233.000 voordeel)

Onttrekking Algemene Reserve (€28.186.000 voordeel)
Eerder besloot de raad bij het vaststellen van BR2500065 'Meerjarenbegroting 2026-2029' om € 25.491.000 te onttrekken aan de Enecoreserve ter dekking van de Tweede Actualisatie van het Integraal huisvestingsplan (IHP) en te doteren aan de Algemene Reserve. Via deze vaststelling vond ook een aanvullende dotatie van € 680.000 plaats in de Kapitaallastenreserve ter dekking van de investering in het semipermanente schoolgebouw aan Het Hoge Land 17a. 

Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves (Tijdelijke) Huisvesting Primair Onderwijs, Overdracht Schoolgebouwen, Eerste Inrichting en Onderwijsleerpakket en Kapitaallasten Verduurzaming Primair Onderwijs vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting te vormen via de Algemene Reserve. Hierbij wijzigt voor kapitaallasten die voortkomen uit duurzaamheidsmaatregelen de dekking van de bestemmingsreserve Kapitaallasten Verduurzaming Primair Onderwijs naar de Kapitaallastenreserve. Een dotatie van € 2.984.000 aan de nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting en een dotatie van € 393.000 aan de Kapitaallastenreserve hangen samen met dit voorstel. Deze bedragen vallen vrij vanuit de bestemmingsreserves in de Algemene Reserve. Deze mutaties veroorzaken een verschil van €28.186.000. 

Vrijval BR (Tijdelijke) Huisvesting Primair Onderwijs (€1.122.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen via de Algemene Reserve. Daarnaast hebben de kosten voor tijdelijke huisvesting inmiddels een structureel karakter, zoals eerder gerapporteerd in de Zomerrapportage 2026. Deze lasten zijn in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast en tegenover deze aanpassing staat een vrijval van in totaal €1.768.000. De Nota Reserves en voorzieningen en het BBV schrijven voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Deze mutaties veroorzaken een verschil van €1.122.000.

Vrijval BR Overdracht Schoolgebouwen (€507.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de bestaande reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen. Deze reserve valt met een bedrag van €507.000 vrij en wordt opgeheven.

Vrijval BR Eerste Inrichting en Onderwijsleerpakket (€ 1.133.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen. Daarnaast hebben de bijdragen aan scholen voor eerste inrichting en onderwijsleerpakketten inmiddels een structureel karakter, zoals eerder gerapporteerd in de Zomerrapportage 2026. Deze lasten zijn in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast en tegenover deze aanpassing staat een vrijval van in totaal € 1.213.000. De Nota Reserves en voorzieningen en het BBV schrijven voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Deze mutaties veroorzaken een verschil van €1.133.000.

Vrijval BR Kapitaallasten Verduurzaming Primair Onderwijs (€ 1.736.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen.  Deze reserve valt met een bedrag van € 1.736.000 vrij.

Onttrekking BR Enecogelden (€25.491.000 nadeel)
In 2026 werd voor het IHP een bedrag van €25.491.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve Enecogelden.

Onttrekking BR Kapitaallasten (€1.040.000 voordeel)
Zie toelichting lasten 'Kapitaallasten onderwijshuisvesting'. 

Toevoegingen reserve (€7.498.000 voordeel)

Toevoeging Algemene Reserve (€4.801.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen via de Algemene Reserve. Dit betreft een vrijval van in totaal €3.376.000.  Daarnaast zijn de lasten voor tijdelijke huisvesting en eerste inrichting/onderwijsleerpakket in de begroting van incidenteel naar structureel aangepast.  Tegenover deze aanpassing staat een vrijval van €1.848.000 vanuit de bestemmingsreserve in de Algemene Reserve. Deze mutaties veroorzaken een verschil van €4.801.000.

Toevoeging BR Kapitaallasten (€287.000 nadeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen via de Algemene Reserve.  Hierbij wijzigt voor kapitaallasten die voortkomen uit duurzaamheidsmaatregelen de dekking van de bestemmingsreserve Kapitaallasten Verduurzaming Primair Onderwijs naar de Kapitaallastenreserve.  Deze mutatie van €393.000 zorgt voor een verschil van €287.000. 

Toevoeging BR Onderwijshuisvesting (€2.984.000 voordeel)
Via de Meerjarenbegroting 2027-2030 is het voorstel aan de raad om de reserves onderwijshuisvesting vrij te laten vallen en daarvoor in de plaats één nieuwe bestemmingsreserve te vormen via de Algemene Reserve.  Dit betreft een dotatie van €2.984.000 via de Algemene Reserve aan de  nieuwe bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting.   

Voor het jaar 2027 worden voor dit beleidsveld geen nieuwe investeringskredieten ter votering voorgelegd.  Voor toekomstige investeringen (vanaf 2028) en alle lopende investeringen verwijzen wij naar de bijlage ‘Meerjareninvesteringsplan’.