Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen en post onvoorzien is als volgt:

Lokale heffingen kunnen we onderverdelen in wel- en niet-gebonden bestedingen. Lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zijn heffingen waarbij sprake is van een duidelijke relatie tussen de gemeentelijke dienstverlening en de belasting. Voorbeelden hiervan zijn de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Deze heffingen worden op de desbetreffende programma’s als baten verantwoord en vallen dus niet onder de algemene dekkingsmiddelen. Lokale heffingen die niet gebonden zijn, vormen algemene dekkingsmiddelen en hebben geen vooraf aangewezen bestemming. In bovenstaande tabel zijn bij de baten de volgende lokale heffingen die niet gebonden zijn opgenomen:

• Onroerendezaakbelasting (OZB) (woningen en niet-woningen) 
• Hondenbelasting
• Precariobelasting 
• Verblijfsbelasting

De lasten behorende bij de lokale heffingen betreffend de bijdrage aan het SVHW voor de uitvoering van de WOZ-taken en de heffing van gemeentelijke belastingen. Voor verdere informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale heffingen.

Het gemeentefonds vormt de grootste inkomstenbron voor gemeenten. De raad is geïnformeerd over de effecten van de Meicirculaire 2026 (middels raadsbrief U26.02483).

Bijstelling Meicirculaire na raadsinformatiebrief

Herijking Algemene Uitkering als gevolg van ontwikkeling WOZ-waarden
Bij de doorrekening van de Algemene Uitkering worden onder andere de geraamde WOZ-waarden van het onroerend goed in de gemeente meegenomen als maatstaf. Ten tijde van de doorrekening voor de Meicirculaire was de meest recente raming van de WOZ-waarden door SVHW, zoals gebruikelijk, nog niet beschikbaar. Inmiddels is deze raming beschikbaar en verwerkt in de berekening van de Algemene Uitkering.

De achtergrond van de hieruit voortvloeiende mutaties is dat bij de verdeling van de Algemene Uitkering rekening wordt gehouden met de belastingcapaciteit van gemeenten. Deze wordt mede bepaald door de totale WOZ-waarde van het onroerend goed. Een hogere WOZ-waarde betekent dat een gemeente in potentie meer OZB-inkomsten kan genereren. Daarom leidt een hogere belastingcapaciteit tot een hogere korting op de Algemene Uitkering. Voor meer achtergrond en een nadere toelichting wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over de WOZ-waardecorrectie (U25.04204).

De geactualiseerde SVHW-raming leidt voor de maatstaf OZB-heffingen woningen eigenaren in 2027 tot een lichte neerwaartse bijstelling van de WOZ-waarden. Hierdoor valt de belastingcapaciteit lager uit en wordt een kleinere korting op de Algemene Uitkering toegepast. Dit heeft voor 2027 een voordelig effect van € 94.000.

Ook de WOZ-waarden van niet-woningen zijn naar boven bijgesteld. Dit heeft echter geen effect op de Algemene Uitkering, omdat voor deze maatstaf het plafond van de korting al is bereikt. 

Vrijval nog toe te wijzen middelen t.a.v. taakmutaties en DU's/IU's
Het resterende bedrag ‘nog toe te wijzen circulairemiddelen' van € 428.000, zoals toegelicht in de raadsinformatiebrief over de meicirculaire (U26.02482), blijkt niet benodigd voor de desbetreffende taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Daarom valt dit bedrag vrij ten gunste van de algemene middelen.

Over de effecten van de Septembercirculaire 2026 wordt de gemeenteraad per brief geïnformeerd.

Onder algemene dividenden vallen dividenden vanuit deelnemingen die niet tot een van de programma’s behoren. De dividendinkomsten vloeien voort uit de aandelen die de gemeente in Stedin Holding N.V. en de BNG Bank N.V. (Bank Nederlandse Gemeenten) houdt en worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden Partijen.

Het saldo van de financieringsfunctie bestaat volledig uit het renteresultaat, oftewel het saldo van de kostenplaats kapitaallasten. Het renteresultaat is het verschil tussen de werkelijke rentelasten enerzijds en de rente die aan de verschillende taakvelden wordt doorbelast anderzijds. De systematiek en uitgangspunten voor de berekening van het renteresultaat zijn toegelicht in de paragraaf Financiering.

Naar aanleiding van de aanvullende financieringsbehoefte die in het eerste kwartaal van 2026 is ontstaan, zoals toegelicht in de Zomerrapportage 2026, zijn de financieringslasten voor de begroting bepaald. Hierbij is rekening gehouden met het investeringsplan en de verwachte geldstromen met betrekking tot de grondexploitaties op basis van het MPG (Meerjarenprognose Grondexploitatie). Voor een nadere toelichting op de financieringsfunctie en de gehanteerde uitgangspunten wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.

Algemene stelposten

Ambities college
Voor de uitvoering van de ambities van het college is een structureel budget van € 500.000 opgenomen. Voor de invulling van dit budget verwijzen we naar de toelichting zoals opgenomen in 'Financieel overzicht Begroting 2027-2030'.

Kapitaallastenplafond
Omdat investeringen uit het Meerjareninvesteringsplan (MIP) niet volledig en volgens de geraamde planning worden gerealiseerd, houden we rekening met onderuitputting op de kapitaallasten. Hiervoor nemen we een stelpost voor onderuitputting op. Op grond van de gewijzigde BBV-regelgeving is aan deze stelpost een maximum verbonden. Op dit moment ligt onze stelpost nog boven dit maximum. Onze doelstelling is om de komende jaren toe te werken naar een realistischer MIP, zodat de stelpost voor onderuitputting in de toekomst kan worden verlaagd.

Organisatieontwikkeling
In verband met  een extra inspanning van 3 jaar in de organisatieontwikkeling om een doorontwikkeling mogelijk te maken en te voldoen aan de randvoorwaarden van een sterke organisatie is een stelpost van € 500.000 per jaarschijf (2027, 2028 en 2029) opgenomen. Hiervoor wordt een eenmalige onttrekking gedaan aan de bestemmingsreserve tijdelijke beleidsimpulsen van € 1.500.000.

Stelpost onvoorzien
Volgens de comptabele regelgeving (BBV) moet elke gemeente een structurele post onvoorzien opnemen, waarvan de hoogte door de gemeente zelf wordt bepaald. Voor de begroting van dit jaar is hiervoor een bedrag van € 8.000 geraamd. Deze middelen zijn bedoeld om onvermijdelijke en onvoorziene uitgaven tijdens het begrotingsjaar op te vangen.

Op grond van de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen zijn ook gemeenten sinds 2016 vennootschapsbelastingplichtig voor hun ondernemersactiviteiten. Hieronder vallen in beginsel ook de (actieve) grondexploitaties. Dit betekent dat de gemeente over eventuele winsten uit dergelijke activiteiten vennootschapsbelasting (Vpb) is verschuldigd.

Sinds 2021 gaat de gemeente door "de Poort", waarmee wordt bedoeld dat sprake is van Vpb-plicht op basis van feitelijke ondernemingsactiviteiten. Voor het jaar 2027 wordt de verwachte last als gevolg van de Vpb geraamd op € 908.000 en in overeenstemming met de nota reserves en voorziening wordt dit gedekt vanuit de algemene reserve.

Deze last is in de begroting van de gemeente opgenomen en kan in de toekomst variëren, afhankelijk van de resultaten van de ondernemingsactiviteiten en de geldende fiscale wet- en regelgeving. Er wordt waar mogelijk fiscaal geoptimaliseerd binnen de kaders van de wet om de belastingdruk te beperken.