Uitkomsten Zomerrapportage 2026

Beleidsveld 1.1 Gemeenteraad, college en griffie

Lasten (€ 137.000 voordeel)
Het verschil van € 137.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 1.2 Samenwerking

Lasten (€ 41.000 nadeel)

Lidmaatschap M50 gemeente (€ 6.500 nadeel)
Middels de uitvoering van aangenomen motie “Motie M2026-01 Lidmaatschap gemeentelijk netwerk middelgrote gemeente (M50)”  is de Gemeente Lansingerland is toegetreden als lid van netwerkorganisatie M50.

Overige verschillen (€ 34.500 nadeel)
Het verschil van € 34.500 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 1.3 Dienstverlening

Lasten (€ 285.000 nadeel)

Rijksleges (€ 290.000 nadeel)
In de herijking van de legesinkomsten is het gemeentelijk deel verhoogd, maar hebben we de rijksleges onverhoopt niet aangepast. Met deze budgetneutrale technische mutatie van € 290.000 aan inkomsten en € 290.000 aan lasten (afdracht aan het Rijk) herstellen we dit.

Overige verschillen (€ 5.000 voordeel)
Het verschil van € 5.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 290.000 voordeel)

Rijksleges (€ 290.000 voordeel)
In de herijking van de legesinkomsten is het gemeentelijk deel verhoogd, maar hebben we de rijksleges onverhoopt niet aangepast. Met deze budgetneutrale technische mutatie van € 290.000 aan inkomsten en € 290.000 aan lasten (afdracht aan het Rijk) herstellen we dit.

Beleidsveld 2.1 Openbare orde en veiligheid

Lasten (€ 175.000 nadeel)
Het verschil van € 175.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 3.1 Sport

Lasten (€ 39.000 nadeel)
Het verschil van € 39.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 36.000 voordeel)
Het verschil van € 36.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 10.000 nadeel)
Het verschil van € 10.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 3.2 Cultuur

Lasten (€ 493.000 nadeel)

Netcongestie Cultuurhuis (€ 243.000 nadeel)
Door netcongestie kan het Cultuurhuis Casa Cadanza in 2026 nog niet worden aangesloten op het reguliere elektriciteitsnet, waardoor een tijdelijke stroomvoorziening noodzakelijk is. Dit leidt in 2026 tot extra kosten van € 243.000 voor een tijdelijke energievoorziening om het gebouw te kunnen testen en in gebruik te nemen. De kosten in 2026 worden gedekt uit de bestemmingsreserve Aanloopreserve Cultuurhuis.

Bibliotheekwerk decentralisatie-uitkering 2026 (€ 194.000 nadeel)
De Bibliotheek Oostland doorloopt in 2026 een intensiveringstraject ter voorbereiding op de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorziening (Wsob) die in 2027 in werking treedt. De begroting voor dit intensiveringstraject valt binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen.

Overig (€ 56.000 nadeel)
Het verschil van € 56.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 363.000 nadeel)

Huur- en overige inkomsten Cultuurhuis (€ 305.000 nadeel)
De gemeente draagt Cultuurhuis Casa Cadanza niet begin 2026, maar naar verwachting op 1 september 2026 over aan de Stichting Cultuurhuis Casa Cadanza. Dit betekent dat de gemeente pas vanaf september huur- en overige inkomsten van de Stichting Cultuurhuis Casa Cadanza (en onderhuurder Stichting Bibliotheek Oostland) ontvangt. Dit betekent voor 2026 een nadeel van € 305.000 op de begroting.

Overig (€ 58.000 nadeel)
Het verschil van € 58.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 243.000 voordeel)

Netcongestie Cultuurhuis (€ 243.000 voordeel)
Door netcongestie kan het Cultuurhuis Casa Cadanza in 2026 nog niet worden aangesloten op het reguliere elektriciteitsnet, waardoor een tijdelijke stroomvoorziening noodzakelijk is. Dit leidt in 2026 tot extra kosten van € 243.000 voor een tijdelijke energievoorziening om het gebouw te kunnen testen en in gebruik te nemen. De kosten in 2026 worden gedekt uit de bestemmingsreserve Aanloopreserve Cultuurhuis.

Beleidsveld 3.3 Onderwijs en kinderopvang

Lasten (€ 196.000 nadeel)

Onderwijsachterstanden en VVE (€ 453.000 nadeel) 
Voor de Specifieke Uitkering (SPUK) voor de uitvoering van het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid 2025 is een bedrag begroot van € 247.000. In 2026 is een bedrag van € 699.514 beschikt. Dit betekent dat we het bedrag moeten ophogen met € 453.000. Het budget passen we aan zowel de baten als de lastenkant aan. Hiermee is de wijziging budgetneutraal.

Kapitaallasten (€ 317.000 voordeel)
Vanwege het nog niet afsluiten van enkele investeringskredieten voor onderwijshuisvesting ontstaat een voordeel van € 317.000. Dit betreft met name de investering in het semipermanente gebouw aan Het Hoge Land 17a. Via raadsinformatiebrief U26.00380 ‘Voortgang uitvoeringsplan IHP’ is de raad geïnformeerd over het onderzoek naar aanvullende maatregelen in de energievoorziening op deze locatie. Eventuele financiële gevolgen worden verwerkt binnen het krediet via het eerstvolgende P&C-document.  Oplevering semipermanente huisvesting basisschool Cadans, zoals al in de raadsbrief (U25.01766) aangegeven, is in februari 2025 de semipermanente huisvesting van Cadans (van schoolbestuur Stichting Onderwijs) aan Het Hoge Land 17a in Berkel en Rodenrijs opgeleverd. Wij onderzoeken momenteel of, in verband met de energievoorziening op deze locatie, aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn, zoals de plaatsing van een accu. Wij betrekken de financiële gevolgen hiervan bij de verantwoording binnen het investeringsbudget en nemen deze op in het eerstvolgende P&C-document. De kapitaallasten starten daardoor een jaar later.

Overig (€ 60.000 nadeel)
Het verschil van € 60.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 486.000 voordeel)

Onderwijsachterstanden en VVE (€ 453.000 voordeel)
Voor de Specifieke Uitkering (SPUK) voor de uitvoering van het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid 2025 is een bedrag begroot van € 247.000. In 2026 is een bedrag van € 699.514 beschikt. Dit betekent dat we het bedrag moeten ophogen met € 453.000. Het budget passen we aan zowel de baten als de lastenkant aan. Hiermee is de wijziging budgetneutraal

Overig (€ 33.000 voordeel)
Het verschil van € 33.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Toevoeging reserves (€ 423.000 nadeel)

Vrijval bestemmingsreserves Tijdelijke huisvesting en Onderwijsleerpakketten/Eerste inrichting (€ 423.000 nadeel)
Vanuit de bestemmingsreserves Tijdelijke huisvesting en Onderwijsleerpakketten/Eerste inrichting valt incidenteel een bedrag van € 423.000 vrij in de Algemene Reserve. Dit is een technische wijziging. De raad vormde deze reserves via besluitvormingen voor het Integraal Huisvestingplan 2020-2024 (IHP) en sindsdien zetten we deze in om de bijbehorende kosten incidenteel te voorzien. Deze kosten zijn voor de gemeente inmiddels structureel. Ze komen jaarlijks terug en ook in de toekomst. De Nota reserves en voorzieningen van de gemeente Lansingerland schrijft voor dat bestemmingsreserves niet bedoeld zijn om structureel lasten te dekken. Dit vermelden de richtlijnen van de BBV ook. Tegenover de vrijval van € 423.000 in de Algemene Reserve staat het opnemen van structurele kosten in de begroting. Bestaande uit het vastgestelde Programma en Overzicht 2026 à € 80.000 (BW2500300) en een verlengde behoefte aan tijdelijke huisvesting à € 343.000. Bij de Begroting 2027-2030 werken we de technische wijziging van incidenteel naar structureel verder uit.

Onttrekking reserves (€ 97.000 nadeel)

Vrijval bestemmingsreserves Tijdelijke huisvesting en Onderwijsleerpakketten/Eerste inrichting (€ 423.000 voordeel)
Zie toelichting bij de toevoeging reserves.

Terugdraaien onttrekkingen bestemmingsreserves Tijdelijke huisvesting en Onderwijsleerpakketten/Eerste inrichting (€ 349.000 nadeel)
Zie toelichting bij de toevoeging reserves.

Overig (€ 171.000 nadeel)
Het resterende verschil van € 171.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 4.1 Samenleving

Lasten (€ 2.425.000 nadeel)

Opvang ontheemden Oekraïne (€ 2.164.000 nadeel) 
Via raadsinformatiebrief U25.04540 ‘Verlengen huur Medisch Hart Bleiswijk voor Zorg- en Herstelcentrum Oekraïense ontheemden’ informeerden we de raad dat het Rijk de Richtlijn Tijdelijke Bescherming heeft verlengd tot en met 4 maart 2027, waardoor de gemeente in 2026 opnieuw tijdelijk volledig verantwoordelijk is voor de opvang van ontheemden. De kosten voor deze opvang krijgt de gemeente vergoed via de Bekostigingsregeling opvang ontheemde Oekraïners en de eigen bijdrage van de opgevangen ontheemden, zie ook de toelichting op de baten. De reserve Nieuwkomers is daarnaast inzetbaar ter dekking van de kosten, hier zijn overschotten via deze regeling uit eerdere jaren gereserveerd voor de opvang. 

SPUK IZA (€ 277.000 nadeel)
We financieren de doelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Regionaal Integraal Zorg Akkoord (RIGA), met bijbehorend transformatieplan. Daarnaast bekostigen we hier onder andere de inzet op het plusproduct ‘Nu Niet Zwanger’ van de GGD uit, zetten we extra in op de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht (KnGG) en zetten we vanuit deze middelen sterker in op het bevorderen van de mentale gezondheid van onze jongeren. De gemaakte kosten worden volledig gedekt vanuit SPUK IZA.

Overig (€ 16.000 voordeel) 
Het verschil van € 16.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 1.277.000 voordeel)

Opvang ontheemden Oekraïne (€ 968.000 voordeel) 
De verlenging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming betekent dat de gemeente in 2026 een vergoeding ontvangt vanuit de Bekostigingsregeling opvang ontheemde Oekraïners voor de uitvoering van de zorgplicht. Ook ontvangt de gemeente een eigen bijdrage van de opgevangen ontheemden. De vergoeding is voorlopig berekend tot 1 mei 2026, omdat het ministerie van Asiel en Migratie op 28 november 2025 via een verzamelbrief (referentie I26.02471) een nog vast te stellen vervangende regeling aankondigde, die op zijn vroegst ingaat op 1 mei 2026. De gemeente kan mogelijk ook na 1 mei 2026 kosten vergoed krijgen via het Rijk. Op welke wijze dit gebeurt, is op dit moment nog niet bekend. Het Rijk heeft nog geen inzicht gegeven in de omvang en bijbehorende voorwaarden van de nieuwe regeling, en ook niet in de wijze waarop het de huidige regeling beëindigt.

SPUK IZA (€ 277.000 voordeel)
We financieren de doelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Regionaal Integraal Zorg Akkoord (RIGA), met bijbehorend transformatieplan. Daarnaast bekostigen we hier onder andere de inzet op het plusproduct ‘Nu Niet Zwanger’ van de GGD uit, zetten we extra in op de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht (KnGG) en zetten we vanuit deze middelen sterker in op het bevorderen van de mentale gezondheid van onze jongeren. De gemaakte kosten worden volledig gedekt vanuit SPUK IZA.

Overig (€ 32.000 voordeel) 
Het verschil van € 32.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Onttrekking reserves (€ 936.000 voordeel)

Onttrekking bestemmingsreserve Nieuwkomers (€ 1.196.000 voordeel)
De verwachte vergoeding vanuit de Bekostigingsregeling opvang ontheemde Oekraïners is voorlopig berekend tot 1 mei 2026. Het restant wordt gedekt vanuit de bestemmingsreserve Nieuwkomers voor een integrale aanpak, totdat meer duidelijk is over de landelijke ontwikkeling. Dit betreft bestaand beleid en is volgens het vastgestelde doel van deze reserve. De reserve is gevoed door exploitatieoverschotten vanuit eerdere jaren, voortkomend uit Rijksmiddelen.

Onttrekking kapitaallastendekkingsreserve (€ 260.000 nadeel)
Vanwege het nog niet afsluiten van het investeringskrediet voor het bouw- en woonrijp maken van de Noordpolder ontstaat een nadeel van € 260.000. Via raadsinformatiebrief U26.00939 'Samenwerkingsovereenkomst LOO2' is de raad geïnformeerd over de voortgang van het project met een oplevering in 2027. De kapitaallasten starten daardoor een jaar later.

Beleidsveld 4.2 Jeugd

Lasten (€ 639.000 nadeel)

Lokale jeugdhulp (€ 622.000 nadeel)
We zagen in 2025 een toename van het aantal jeugdigen dat gebruik maakte van lokale GGZ-trajecten. Deze trend zet door in 2026 en sluit aan bij de landelijke trend dat de mentale gezondheid, met name onder jongeren, verslechtert. Voor jeugdigen en hun ouders is het waardevol dat behandeling dicht bij huis kan plaatsvinden. De stijging is voor een groot deel het gevolg van autonome groei, maar hangt ook samen met de inzet van de afgelopen jaren om regionale, duurdere zorg te verschuiven naar lokale ondersteuning, waar dat passend is. Binnen de regionale jeugdhulp zijn tegelijkertijd andere ontwikkelingen zichtbaar, waardoor deze verschuiving zich daar minder eenduidig in de cijfers laat terugzien. Binnen lokale jeugdhulp is dit effect € 450.000 nadelig. Bij jeugdhulp begeleiding ontstaat een nadeel van € 100.000. Het aantal jeugdigen dat begeleiding ontvangt neemt in 2026 verder toe, tegelijkertijd dalen de gemiddelde kosten per traject. Dit hangt samen met een scherpere sturing op de duur van trajecten en het aantal verlengingen. Deze verandering is vanaf medio 2025 ingezet en de effecten daarvan zijn steeds meer zichtbaar in de cijfers. Binnen jeugdhulp zonder verblijf (overig) is sprake van een nadeel van € 72.000. In 2025 was al een toename te zien in het aantal maatwerktrajecten, voornamelijk als gevolg van een afname van PGB- en dagbestedingstrajecten. Voor 2026 zien we dat het aantal maatwerktrajecten verder toeneemt. Dit betreft trajecten voor passende hulp die nog niet is gecontracteerd. Voor 2027 verwachten we een stabilisatie in het aantal kinderen dat gebruik maakt van deze trajecten, al blijft jeugdhulp zonder verblijf door het gebruik van maatwerkcontracten een grillige post die lastig te voorspellen is.

Overig (€ 17.000 nadeel) 
Het verschil van € 17.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld 4.3 Participatie

Lasten (€ 4.186.000 nadeel)

Uitkeringen (€ 2.351.000 nadeel) 
Het uitkeringsbestand neemt toe doordat de gemeente meer statushouders huisvest om de opgelopen achterstand op de taakstelling in te halen. Daarnaast bestaat het uitkeringsbestand voornamelijk uit inwoners met meervoudige problematiek en inwoners (grotendeels 55+) die al langer dan 5 jaar van een bijstandsuitkering afhankelijk zijn. Dit is een doelgroep die minder snel uitstroomt naar een betaalde baan en als uitstroom richting arbeid mogelijk is, is hiervoor meer begeleiding nodig. Voor de toename in de lasten worden we grotendeels gecompenseerd vanuit de vangnetuitkering. Zie hiervoor de toelichting bij de baten.

Individuele bijzondere bijstand (€ 240.000 nadeel)
Voor 2026 is er een bijstelling in het budget voor bijzondere bijstand stofferingskosten (€ 117.000) en voor inrichting van huisraad in de vorm van leenbijstand (€ 123.000). Deze kosten voor stoffering en inrichting huisraad hangen samen met het uitvoeren van de taakstelling om statushouders te huisvesten. 

Toeslagenproblematiek (€ 1.400.000 nadeel)
De gemeente heeft van het Rijk de opdracht om inwoners die gedupeerd zijn door de toeslagproblematiek kinderopvang brede ondersteuning aan te bieden. Het Rijk bekostigt deze lasten één-op-één via een SPUK.

Overig (€ 195.000 nadeel) 
Het verschil van € 195.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.

Baten (€ 2.646.000 voordeel)

Uitkeringen (€ 1.228.000 voordeel) 
Dit voordeel is gebaseerd op de voorlopige beschikking en het aanvragen van een vangnetuitkering in verband met een tekort op BUIG middelen. Voor het tekort op de BUIG worden we niet volledig gecompenseerd. Het maximale eigen risico voor de gemeente bedraagt 10% van de Rijksbijdrage. Voor de extra instroom worden we deels gecompenseerd, maar hier zit een vertraging van 2 jaar op. 

Toeslagenproblematiek (€ 1.400.000 voordeel)
De gemeente heeft van het Rijk de opdracht om inwoners die gedupeerd zijn door de toeslagproblematiek kinderopvang brede ondersteuning aan te bieden. Het Rijk bekostigt deze lasten één-op-één via een SPUK. 

Overig (€ 18.000 voordeel)
Het verschil van € 18.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000 en is kleiner dan 10% van het totaal van het beleidsveld en wordt daarom niet verder toegelicht.